Uczucie ucisku w klatce piersiowej to objaw, który może świadczyć zarówno o groźnych chorobach serca i płuc, jak i o zaburzeniach ze strony przewodu pokarmowego czy układu mięśniowo-szkieletowego. Ze względu na ryzyko zawału serca lub zatorowości płucnej każdorazowo wymaga dokładnej oceny klinicznej. Szybka diagnostyka decyduje o rokowaniu.
- Najgroźniejsze przyczyny obejmują zawał serca, rozwarstwienie aorty i zatorowość płucną
- Objawom alarmowym towarzyszą duszność, zimne poty, omdlenie lub zawroty głowy
- Diagnostyka opiera się na EKG, oznaczeniu troponin oraz badaniach obrazowych
- W przypadku nagłego, silnego ucisku należy niezwłocznie wezwać pogotowie pod numer alarmowy 112 lub 999
Zobacz też: Nawracające zapalenie zatok – przyczyny, diagnostyka i skuteczne leczenie
Czy ucisk w klatce piersiowej oznacza zawsze zawał serca lub dławicę piersiową?
Uczucie ucisku w klatce piersiowej nie zawsze oznacza zawał serca, jednak jest jednym z jego najbardziej charakterystycznych objawów i wymaga pilnej diagnostyki.
W przebiegu zawału serca dochodzi do nagłego zamknięcia tętnicy wieńcowej i niedokrwienia mięśnia sercowego. Ból ma zwykle charakter ucisku lub gniecenia, może promieniować do lewej kończyny górnej, szyi lub żuchwy i często towarzyszą mu nudności, zimne poty oraz zasłabnięcie. Podobny mechanizm występuje w dławicy piersiowej, gdzie objawy pojawiają się zwykle podczas wysiłku fizycznego i ustępują po odpoczynku.
Inne groźne przyczyny ze strony układu sercowo-naczyniowego to rozwarstwienie aorty, dające nagły, rozdzierający ból, oraz zapalenie osierdzia, w którym dolegliwości nasilają się przy głębokim wdechu i w pozycji leżącej.
Jakie choroby płuc mogą powodować uczucie ucisku?
Ucisk w klatce piersiowej może być także objawem chorób układu oddechowego.
Zatorowość płucna prowadzi do nagłego zamknięcia tętnicy płucnej i wywołuje duszność, ból oraz zawroty głowy. Odma płucna objawia się nagłym bólem i trudnościami w oddychaniu w wyniku zapadnięcia się płuca. Zapalenie płuc i zapalenie opłucnej powodują ból nasilający się przy oddychaniu, często z towarzyszącą gorączką.
W kontekście infekcji wirusowych istotne znaczenie ma COVID-19, który może prowadzić do zapalenia płuc i powikłań zakrzepowych. Astma natomiast daje uczucie ucisku związane ze skurczem oskrzeli i towarzyszącą dusznością.
Czy przyczyną mogą być problemy gastroenterologiczne lub nerwica?
Uczucie ucisku w klatce piersiowej może mieć także podłoże niezwiązane bezpośrednio z sercem lub płucami.
Refluks żołądkowo-przełykowy powoduje cofanie się treści żołądkowej, co wywołuje pieczenie i ucisk mylony z bólem sercowym. Podobne objawy może dawać choroba wrzodowa. W takich przypadkach pomocna bywa gastroskopia w celu oceny błony śluzowej przewodu pokarmowego.
Nerwica i stany lękowe prowadzą do napięcia mięśniowego i hiperwentylacji. Stres może wywoływać uczucie „guli w gardle”, przyspieszony oddech oraz zawroty głowy. Do przyczyn ze strony układu mięśniowo-szkieletowego należą nerwobóle, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz urazy klatki piersiowej.
Jak przebiega diagnostyka i kiedy wezwać pogotowie?
Diagnostyka ucisku w klatce piersiowej powinna rozpocząć się od wykluczenia stanów zagrożenia życia.
Podstawowe badania obejmują:
- EKG w celu oceny niedokrwienia i zaburzeń rytmu
- Oznaczenie troponin jako markerów uszkodzenia mięśnia sercowego
- RTG klatki piersiowej do oceny płuc i opłucnej
- Echo serca w przypadku podejrzenia zaburzeń strukturalnych
Nagły, silny ucisk z dusznością, omdleniem lub zimnymi potami jest wskazaniem do natychmiastowego wezwania pogotowia. Należy zadzwonić pod numer alarmowy 112 lub 999. Szybka interwencja zwiększa szanse przeżycia w przypadku zawału serca, zatorowości płucnej czy rozwarstwienia aorty.
Q&A – najczęstsze pytania pacjentów
Czy każdy ucisk w klatce piersiowej jest groźny?
Nie, ale każdy nowy lub silny epizod powinien być oceniony przez lekarza, aby wykluczyć stany nagłe.
Jak odróżnić ból serca od refluksu?
Ból sercowy często promieniuje i towarzyszą mu objawy ogólne, natomiast refluks wiąże się z pieczeniem za mostkiem i nasila się po posiłku.
Kiedy dzwonić pod numer alarmowy?
Natychmiast, jeśli ból jest silny, nagły, towarzyszy mu duszność, omdlenie lub zimne poty.
Czy stres może powodować realne objawy w klatce piersiowej?
Tak, napięcie i hiperwentylacja w przebiegu stanów lękowych mogą wywoływać odczucie ucisku.
Źródła:
- Ibanez B. et al., 2017 ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction.
- Collet J.P. et al., 2020 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes.
- Konstantinides S.V. et al., 2019 ESC Guidelines for acute pulmonary embolism.
- NICE Guideline: Chest pain of recent onset – assessment and diagnosis.
- Vaezi M.F. et al., Gastroesophageal reflux disease, Nature Reviews Disease Primers.