E-recepta dla bliskiej osoby może zostać wystawiona podczas e-konsultacja, jeśli lekarz zweryfikuje dane pacjent i zbierze pełny wywiad medyczny umożliwiający bezpieczną ocenę terapii. Rozwiązanie to jest zgodne ze standardami telemedycyny, a badania naukowe potwierdzają skuteczność zdalnej kontynuacji leczenia w stabilnych stanach zdrowia.
- Wystawienie recepty podczas konsultacji zdalnej jest możliwe przy pełnej weryfikacji danych
- Osoba bliska może wykupić lek, jeśli posiada kod recepty i numer PESEL
- Upoważnienie na Internetowe Konto Pacjenta (IKP) ułatwia odbiór recept bez przekazywania kodów
- Telemedycyna poprawia dostęp do leczenia, szczególnie u seniorów i osób z choroba przewlekła
- Apteka realizuje każdą e-receptę po sprawdzeniu danych identyfikacyjnych
Zobacz też: E-recepta dla seniora
Czy lekarz może wystawić e-recepta dla bliskiej osoby w trakcie e-konsultacji?
Lekarz może wystawić e-recepta dla bliskiej osoby podczas e-konsultacja, jeśli pacjent uczestniczy w konsultacji lub jeśli specjalista posiada pełne dane i historię leczenia, co pozwala mu podjąć decyzję terapeutyczną na podstawie zasad medycznych. Jest to możliwe, o ile spełnione są warunki bezpieczeństwa.
Podstawą wystawienia dokumentu jest wywiad medyczny, który lekarz przeprowadza zdalnie – telefonicznie lub w formie wideokonsultacja. Badania dotyczące telemedycyny wskazują, że zdalny wywiad jest wystarczający do kontynuacji terapii w stabilnych schorzeniach, o ile dostępna jest dokumentacja medyczna oraz wcześniejsze zalecenia.
Konieczna jest także weryfikacja tożsamości pacjenta, która może odbyć się poprzez potwierdzenie danych podanych podczas e-konsultacji. Standardy bezpieczeństwa stosowane w telemedycynie wskazują, że prawidłowa weryfikacja danych zmniejsza ryzyko błędów farmakoterapii.

Czy bliska osoba może wykupić e-receptę w aptece?
Tak, realizacja dokumentu może zostać wykonana przez osobę inną niż pacjent, o ile posiada ona kod e-recepty oraz numer PESEL. Apteka wykorzystuje te dane do pobrania dokumentu z systemu, a osoba odbierająca nie musi przedstawiać pisemnego potwierdzenia obecności pacjenta.
Osoba trzecia może więc odebrać leki dla pacjenta, co jest szczególnie pomocne w przypadku seniorzy oraz osób z ograniczoną mobilnością. Badania systemowe wskazują, że uproszczenie zasad odbioru recept poprawia ciągłość leczenia oraz zmniejsza ryzyko opóźnień w terapii.
Farmaceuta może również zaproponować zamiennik, jeśli lek posiada odpowiednik zgodny ze składem i dawkowaniem. Proces ten jest zgodny z zasadami farmakoterapii i pozwala obniżyć koszt leczenia przy zachowaniu skuteczności.
Lista danych wymaganych do odbioru:
- Kod dokumentu
- Numer PESEL pacjenta
- Informacja o ewentualnym zamienniku, jeśli dotyczy
- Dane potrzebne do realizacja recepty w systemie aptecznym
Jak działa upoważnienie na Internetowe Konto Pacjenta?
Upoważnienie umożliwia nadanie stałego dostępu do recept przez Internetowe Konto Pacjenta, a osoba upoważniony może odbierać leki bez konieczności przekazywania kodów. To szczególnie użyteczne w rodzinach, w których konieczna jest regularna opieka nad pacjentem.
Upoważnienie można ustawić online, a mechanizm ten jest natychmiast widoczny w systemie aptecznym. Badania nad bezpieczeństwem cyfrowych narzędzi medycznych wykazują, że upoważnienia zmniejszają liczbę przerw w terapii oraz ułatwiają opiekę nad osobami przewlekle chorymi.
Osoba upoważniona może zalogować się do konto pacjenta online i zobaczyć listę aktywnych recept, co ułatwia zarządzanie leczeniem i planowanie odbioru leków.
Lista sytuacji, w których upoważnienie jest najbardziej przydatne:
- Codzienna opieka nad osobą starszą
- Stała terapia w choroba przewlekła
- Wspólne zarządzanie lekami w rodzinach
- Ograniczona mobilność pacjenta lub życie w małe miasto
Czy e-konsultacja zapewnia bezpieczne wystawienie recepty?
E-konsultacja pozwala lekarzowi podjąć decyzję terapeutyczną na podstawie danych pacjenta, a jej skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach dotyczących telemedycyny. Zdalna opieka jest oceniana jako bezpieczna w sytuacjach, gdy celem konsultacji jest kontynuacja leczenia lub krótkoterminowa ocena zgłaszanych dolegliwości.
Telemedycyna zwiększa dostępność świadczeń, szczególnie dla pacjentów opiekujących się osobami chorymi, seniorzy lub osób mieszkających w mniejszych miejscowościach. E-konsultacja ogranicza konieczność osobistego stawienia się w placówce, co zmniejsza narażenie na czynniki zakaźne oraz skraca czas oczekiwania.
Wystawienie dokumentu jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy lekarz posiada odpowiednie dane kliniczne i może bezpiecznie kontynuować terapię. Badania wskazują, że modele hybrydowe – łączące opiekę zdalną i stacjonarną – osiągają najwyższą skuteczność terapeutyczną.
Lista korzyści wynikających z e-konsultacji:
- Mniejsze ryzyko przerw w terapii
- Możliwość uzyskania dokumentu bez wychodzenia z domu
- Skuteczna kontynuacja leczenia u pacjentów stabilnych
- Ułatwienie opieki nad osobami zależnymi

Q&A
Czy lekarz może wystawić receptę bliskiej osobie bez kontaktu z pacjentem?
Nie, konieczny jest kontakt z pacjentem lub dostęp do jego dokumentacji pozwalającej na bezpieczną ocenę.
Czy można odebrać leki bez upoważnienia?
Tak, wystarczy kod dokumentu oraz PESEL pacjenta.
Czy e-konsultacja jest wystarczająca do uzyskania recepty?
Tak, jeśli stan pacjenta jest stabilny i lekarz ma pełne dane potrzebne do oceny.
Czy seniorzy mogą korzystać z upoważnień do odbioru recept?
Tak, jest to jedna z najczęściej stosowanych form wsparcia w opiece nad osobami starszymi.
Źródła
- World Health Organization. Digital Health Interventions for Remote Care.
- European Medicines Agency. Standards for Safe Electronic Prescribing.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Telehealth in Medication Continuity.
- PubMed: wybrane badania dotyczące skuteczności telemedycyny i zdalnego przepisywania leków.
